Aqoonyahan Dr. Cali Jimcaale Axmed waa aqoonyahan Soomaaliyeed oo caan ah, sidoo kalena ah gabayaa curin og jaadadka maansada, filim-sameeye, iyo baare ku xeeldheer aqoonta dhaqanka iyo cilmiga bulshadaba. Waxa uu geed-fadhi u ahaa; isbarbardhigga cilmiga suugaanta, daraasaadka filimada, daraasaadka Afrika. Waxa hubaal ah inuu si gaar ah diiradda u saaray: dhaqanka Soomaaliyeed, af-Soomaaliga, hiddaha iyo sheekooyinka afka laga dhaxlo. Burburkii iyo kala haadkii kaddib, waxa uu bare ka noqday jaamacado ku yaal carriga Maraykanka, sida Queens College, City University of New York.

Marxuumku waxa uu ahaa gabayaa iyo qoraa sumcad ku dhex leh shacabka Soomaaliyeed iyo bulshada Geeska Afrika. Haddii aan wax uun ka tilmaanno xeeldheeraha wax-soosaarkiisa iyo qoraalladiisaba, waxay inta badan ka hadlaan: aqoonsiga Soomaalinnimada, qurbaha iyo jaahwareerka tahriibka, xusuusta iyo hiddaha faca weyn ee aan isugu gudbino werinta afka iyo dheg-ku-xambaarka. Muhiimadda uu leeyahay Prof. Cali Jimcaale Axmed haddii aan soo koobno waa “shaqsi kaalin weyn ka ciyaaray ilaalinta iyo faafinta dhaqanka Soomaaliyeed, isaga oo isku xiraya hiddaha soo jireenka ah iyo aqoonta casriga ah”. Xeeldheeruhu, waxa uu xijaabtey 31-Mar, 2026-kii.

Maansadani, waa howraar kooban oo aan ka jeediyey munaasabad baroordiiq iyo duco ahayd oo lagu qabtay 9, Abriil-2026 Masraxa Prof. Shiriif Saalax ee Jaamacadda Ummadda Soomaaliyeed, maansada “Guntanihii Dadweynaha” waxa ayna tidhi sidatan;

Awrka gibilka loo xiray

Gonda-jiidka lagu raray

Guuraha habeennimo

Guradiisa lagu ridey

Gurmadkii u heelnaa

Gaawaha u culi jirey

Afka goosankiisiyo

Kasmadii geyiga tiil

Garka wiilka haystaa

Foolaadka go’ay buu

Gobka haraca weyn iyo

Guryasamo ku furayaa.

****************

Gundhigeedda xaajadu

Waxay galabta joogtaa

Garbadduubku weynaa

Galaayuusku badanaa

Gocashadan xanuunka leh

Geeridu ku marantahay

Gabalaaxsanmaynee

Gacalkiyo qaraabooy

Miyey golaha keeneen?

****************

Guullow Allahayoow

Godka iilka loo qoday

Gaso iyo Ganuun baa

Gogol loogu fidiyeye

Gasiin awliyaad iyo

Gocosada macaan iyo

Gomonshaaga miidda leh

Ugu gaaci sabadkiyo

Goofkiyo hareeraha.

***************

Garaadkii aqoontiyo

Gabbaadkii ogaalkiyo

Geedkii hadhka lahaa

Gorfayntii fankeenniyo

Galoolmudhay iftiinkii

Suugaanta guunka ah

Giraanteedu culustahay

Gorgorkii u sahantegey

Galalkeeda faaqidey

Godlin jirey tiraabaha

Gaaggaxa ka caagnaa

Guullaha awoodda leh

Gacantiisu weyntahay

Geeridu xaq weeyee

Cali galabta oofsaday

Guranaa kashaydii

Godob lama gunnaystee

Godka xeerku culusaa

Miyaan geed la tegayaa?

******************

Guntanihi dadweynaha

Waajibkiisa gudan jirey

Gunta, seeska sheekada

Guntimaha ku xiri jirey

Oo gogoldhig ararliyo

Gabalgabal u qori jirey

Guullaha awoodda leh

Gacantiisu weyntahay

Geeridu xaq weeyee

Cali galabta oofsaday

Guranaa kashaydii

Godob lama gunnaystee

Sirta gabaygu culusaa

Miyaan giisi karayaa?

*****************

Guntanihi dadweynaha

Waajibkiisa gudan jirey

Gunta, seeska sheekada

Guntimaha ku xiri jirey

Oo gogoldhig ararliyo

Gabalgabal u qori jirey

Guullaha awoodda leh

Gacantiisu weyntahay

Geeridu xaq weeyee

Cali galabta oofsaday

Guranaa kashaydii

Godob lama gunnaystee

Guurow ha joogee

Miyaan guuxi karayaa?

****************

Guntanihi dadweynaha

Waajibkiisa gudan jirey

Gunta, seeska sheekada

Guntimaha ku xiri jirey

Oo gogoldhig ararliyo

Gabalgabal u qori jirey

Guullaha awoodda leh

Gacantiisu weyntahay

Geeridu xaq weeyee

Cali galabta oofsaday

Guranaa kashaydii

Godob lama gunnaystee

Giishkiyo Madiixii

Miyaan gaado karayaa?

*****************

Guntanihi dadweynaha

Waajibkiisa gudan jirey

Gunta, seeska sheekada

Guntimaha ku xiri jirey

Oo gogoldhig ararliyo

Gabalgabal u qori jirey

Guullaha awoodda leh

Gacantiisu weyntahay

Geeridu xaq weeyee

Cali galabta oofsaday

Guranaa kashaydii

Godob lama gunnaystee

Geeraarku culusaa

Miyaan goohi karayaa.

             Waxaa Tiriyay:

 Macallin, Maxamuud Cali Aadan Hoorri

The post GUNTANIHII DADWEYNAHA (WAA MAANSO LOO TIRIYAY PROF. CALI JIMCAALE) appeared first on Akademiye Goboleedka Af Soomaaliga AGA.

Ereybixnta Soomaaliga ee loo isticmaalo qeexidda Artificial Intelligence (Garaad Gacmeed), waxaa dhawaan shaacisay Akademiya Goboleedka Af Soomaaliga (AGA), gaar ahaan barasare Cabdalla Cumar Mansuur oo hoggaaminayay kooxdii soo saartay ereybixntaas ku aaddan  Artificial Intelligence (AI), waxaana ereybixintaas cusub soo dhaweeyay xarumo badan oo qaabilsan dhanka aqoonfaafinta, cilmibaarayaal, qorayaal iyo aqoonyahanno Soomaaliyeed.

Ereybixintan ayaa qayb ka ahayd in ka badan 70 erey oo kusaabsanaa hawlaha Garaad Gacmeedka, oo ay Akademiyadu samaysay, kaddib markii xarunta ay qabatay aqoonwadaag muddo socday loogana doodayay ereyadaani khuseeya Garaad Gacmeedka (Artificial Intelligence).

Af Soomaaligu waa af hodon ah, sidaasi daraadeed waa lagama maarmaan in la kobciyo dhanka ereybixintiisa ku saabsan xagga tiknoolajiyadda. Barashada ereybixintaan cusub waa guul u soo hoyatay af Soomaaliga iyo ummadda ku hadasha.

Erybixntaan oo leh maqal iyo muuqaal, waxaa si faahfaahsan uga heli kartaa bogga Facebook iyo Youtube Akademiya Goboleedka Af Soomaaliga (AGA), halkaas oo uu barasare Mansuur ku sharraxayo.

The post Akademiya Goboleedka Af Soomaaliga (AGA) oo ku Guulaysatay Ereybixnta Artificial Intelligence appeared first on Akademiye Goboleedka Af Soomaaliga AGA.

“Innaa lillaahi, wa innaa ileyhi raajicuun. Waxaan tacsi u diraynaa qoyska, qaraabada iyo shacabka Soomaaliyeed ee ay ka geeriyootay Alle ha u naxariistee, marxuumad Shankaroon Axmed Yuusuf (Sagal) oo ka mid ahayd kooxdii qaranka ee hobollada Waaberi” ayaa lagu yiri war-saxaafadeed ka soo baxay xarunta AGA.

Akademiyada AGA ayaa marxuumadda Alle uga baridey inuu hoygeeda ka yeelo Jannatul Fardowsa, samir iyo iimaanna uu ka siiyo qoyska, ehelada iyo guud ahaan ummadda Soomaaliyeed ee ay ka baxday.

Shankaroon Axmed Yuusuf (Sagal) ayaa ka mid ahayd fannaaniinta caanka ah ee loogu jeclaa gabdhaha Soomaaliyeed ee ku jira fanka waddankeena.

The post Akademiya Goboleedka (AGA) oo ka Tacsiyaysay Geerida ku Timid Fannaanadii Shankaroon Axmed Yuusuf appeared first on Akademiye Goboleedka Af Soomaaliga AGA.

Ugu horreyn, waxaa kulankaasi ka hadlay madaxa Naxwaha Akademiya Goboleedka Af Soomaaliga Barasare Cabdalla Cumar Mansuur, Ra’iisulwasaarihii hore ee Soomaaliya Cali Maxamed Geedi, Wasiirka Shaqada iyo Arrimaha Bulshada Saalim Caliyow Ibrow, Wasiirudawlaha Arrimaha Dibadda Cali Balcad, Xildhibaan Faarax Macallin Dawaare oo ka tirsan Baarlamaanka Kenya iyo mas’uuliyiin kale, kuwaasi oo ka sheekeeyay taariikhda marxuumka, waxayna Alle uga baryeen inuu Jannadiisa ka waraabiyo.

Guddoomiyaha Akademiyada Cilmiga, Dhaqanka iyo Suugaanta Ismaaciil Yuusuf Cismaan oo isna ka hadlay munaasabadaasi ayaa sheegay Prof. Cali Jimcaale Axmed inuu mudan yahay in loo sameeyo xus iyo xusuus qaran, wuxuuna xusay in Akademiyada Cilmiga ay ka go’an tahay xuska haldoorka Soomaaliyeed ee dalka wax u taray.

Wasiir Faarax Cabdulqaadir oo soo gunaanaday munaasabadaas ayaa tilmaamay inuu ka mahadcelinayo sida mugga leh ee looga soo qaybgalay xuska marxuumka, waxuuna  caddeeyay in Prof. Cali Jimcaale uu ku waari doono quluubta shacbiga Soomaaliyeed, isagoo ummadda uga tacsiyeeyay geerida ku timid aqoonyahankaas,

The post Munaasabad Ballaaran oo isugu jirtay Duco, Xus iyo Xusuus oo Muqdisho loogu qabtay Prof. Cali Jimcaale appeared first on Akademiye Goboleedka Af Soomaaliga AGA.

Kulanka, waxaa ka soo qayb galay mas’ulliyiin ka tirsan DFS iyo aqoonyahaannadii la soo shaqeeyay. Waxaa iyana goobjoog ka ahaa kulanka qoyska iyo qaraabadii Prof Cali Jumcaale Axmed. Ugu horrayn, kulanka waxaa eray soo dhaweyn ah ka soo jeediyay Xuseen Maxamed Cabdulle (Wadaad), oo ah guddoomiyaha hoyga raadraaca dhaqanka iyo suugaanta ee Laashin, ahna guddoomiye kuxigeenka AGA.

Xuseen Wadaad wuxuu ka hadlay taariikh nololeedkii Prof Cali Jimcaale Axmed, wuxuuna intaas kaddib, codbaahiyaha ku soo  dhaweeyay Wasiirka Waxbarashada ee DFS Faarax Cabdulqaadir. Wasiir Faarax Cabdulqaadir wuxuu kulanka ka akhriyay aayado qur’aan ah oo tilmaamayo in Ilaah dadka imtixaanayo. Wasiirku wuxuu bogaadiyay waxqabadkii Prof Cali Jumcaale.

Guddoomiyaha AGA Macallin Saciid Saalax ayaa bogaadiyay  waayahii iyo waxqabadkii Prof Cali Jimcaale. Sidoo kale, guddoomiyaha Akademiyada Cilmiga, Suugaanta iyo Dhaqanka Ismaaciil Yuusuf ayaa isna sheegay in Akademiyadu qabanayso  kulan ballaaran, oo lagu  maamuusayo Prof Cali Jumcaale.

Dhanka kale, waxaa iyana kulanka ka hadlay Danjire Abuukar Baalle, Danjire Khadiija Cosoble, Danjire Maxamad Doodishe iyo Danjire Axmed Ciise Cawad, waxayna bogaadin iyo duco u hibeeyeen Prof Cali Jumcaale. Sidoo kale, waxaa iyana si tifaftiran uga hadlay dhaqankii iyo dhaxalkii  aqooneed ee Prof Cali Jimcaale ka tagay aqoonyahaannada kala ah Prof Cabdalla Mansuur, Prof Maxamad Mukhtaar, Prof Cabdi Kuusow, Prof Cabdulqaadir Faarax, Prof Cabdulqaadir Ruumi, Prof Safiya Cabdiraxmaan, Prof Saneey iyo Injineer Cabdiraxmaan Abtidoon.

Madashaasi oo aad u ballaarneyd, waxaa iyana ka hadlay xaaska iyo caruurta Prof Cali Jimcaale oo ka sheekeeyeen taariikhda Prof Cali Jumcaale, waxayna tilmaameen inuu ahaa aabbe wanaagsan.

W/D: Prof. Cabdulqaadir Ruumi

The post KULAN ISUGU JIREY DUCO, XUS & XUSUUS OO LOO SAMEEYAY PROF. CALI JIMCAALE appeared first on Akademiye Goboleedka Af Soomaaliga AGA.

Macallin Saciid Saalax Axmed ayaa marxuumadda Alle uga baryay inuu Jannadiisa ka waraabiyo, qoyskii ay ka baxdayna, uu samir iyo iimaan ka siiyo.

 إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّ إِلَيْهِ رَاجِعُونَ‎

The post Guddoomiyaha Akademiya Goboleedka oo Dhambaal Tacsi ah u Direy Guddoomiye Kuxigeenka AGA Dr. Xuseen Wadaad appeared first on Akademiye Goboleedka Af Soomaaliga AGA.

The post Daawo: Madaxa Naxwaha AGA Barasare Cabdalla Mansuur oo Sharraxaya Ereybixinta Garaad Gacmeed (Artificial Intelligence). appeared first on Akademiye Goboleedka Af Soomaaliga AGA.

 “Innaa lillaahi, wa Innaa Ileyhi raajicuun. Waxaan tacsi u diraynaa qoyska, qaraabada iyo shacabka Soomaaliyeed ee uu ka geeriyooday Allaha u naxariistee, Marxuum Prof. Cali Jimcaale Axmed oo ka mid ahaa tiirarkii aqoonta iyo suugaanta Soomaaliyeed” ayaa lagu yiri war saxaafadeed ka soo baxay xarunta AGA.

Akademiyada AGA ayaa marxuumka Alle uga baridey inuu hoygiisa ka yeelo Jannatul Fardowsa, samir iyo iimaanna uu ka siiyo qoyska, ehelada iyo guud ahaan ummadda Soomaaliyeed ee uu ka baxay.

Marxuum Prof. Cali Jimcaale Axmed ayaa ahaa halyay waxtar badan u lahaa ummadda Soomaaliyeed, waxaana lagu xasuusan doono qoraalladii uu tagey iyo buugaagtii uu soo bandhigay, kuwaasi oo uu ugu caansanaa buugga qiimaha badan ee “Gaso, Ganuun iyo Gasiin.

The post Akademiya Goboleedka (AGA) oo ka Tacsiyaysay Geerida ku Timid Prof. Cali Jimcaale Axmed appeared first on Akademiye Goboleedka Af Soomaaliga AGA.

Ugu horreyntii, waxaa munaasabadaas oo si qurux badan loo soo agaasimay ka hadlay Ergayga Akademiya Goboleedka Af Soomaaliga (AGA) ee dalka Kenya, ahna qoraha buugga Baadigoobkii Nabadda Geeska Afrika; Danjire Maxamed Cabdi Afey, wuxuuna si qotadheer uga hadlay nuxurka & qaybaha uu ka kooban yahay buugiisa, isagoo bogaadiyay sida ay Dawlad Deegaanka u martigalisay bandhigga buugiisa.

Madaxweynaha Dawlad Deegaanka Soomaalida; Md Mustafa Maxamuud Cagjar oo isna halkaasi ka hadlay ayaa sheegay inuu ku faraxsan yahay in buugga Baadigoobkii Nabadda Geeska Afrika lagu soo bandhigo Dawlad Deegaanka Soomaalida, wuxuuna xusay inuu Dawlad Deegaanka ka mid yahay meelaha uu buugga ka hadlayo, isagoo u rajeeyay bulshada ku dhaqan Geeska Afrika inay wax badan ka kororsan doonto.

Gabaggabadii, munaasabadaasi ayaa qoraha buugga, waxa uu u saxixay buugga “Baadigoobkii Nabadda Geeska Afrika” qaar ka mid ah dadkii iibsaday buugaasi qiimaha badan.

Horay ayaa buugaasi, waxaa loogu soo bandhigay magaalooyin ka mid ah dalalka geeska Afrika.

The post Madaxweynaha Dawlad Deegaanka Soomaalida oo ka Qaybgalay Baalfurka Buugga Baadigoobkii Nabadda Geeska Afrika appeared first on Akademiye Goboleedka Af Soomaaliga AGA.

Shirkaas oo socday in muddo ah ayaa waxaa lagu gorfeeyay sidii ay dawlad deegaanka Soomaalida & Akademiya Goboleedka Af Soomaaliga ay isaga kaashan lahaayeen horumarinta af Soomaaliga & qaabkii kor loogu qaadi lahaa shaqooyinka iyo hawlgallada rugta AGA ee DDS.

Wasiirka Madaxtooyada DDS Dr. Xuseen Qaasim oo kulankaasi shirguddoominayay ayaa caddeeyay dawlad deegaanka Soomaalida inay soo dhawaynayso dadaalka Akademiya Goboleedka ee ku aaddan xoojinta af Soomaaliga, isagoo ballanqaaday inay gacan siin doonaan rugta Akademiyada ee DDS.

Guddoomiyaha Akademiya Goboleedka Af Soomaaliga Macallin Saciid Saalax oo isna kulankaasi ka hadlay ayaa wasiirka Madaxtooyada DDS uga warbixiyay hawlaha Akademiyada ee ku saabsan xoojinta af Somaaliga, waxaana uu la wadaagay taageerada looga baahan yahay dawlad deegaanka ee dhanka adeegga af Soomaaliga, isagoo halkaasi ku guddoonsiiyay dikumentigii ka soo baxay kalfadhigii wasiiradda dawladaha & guddiga fulinta AGA.

Kulankaasi oo ku dhammaaday jawi aad u wanaagsan ayaa waxaa goobjoog ka ahaa wasiir kuxigeenka xafiiska dhaqanka iyo dalxiiska DDS Md. Salaad Dhabbar, mas’uuliyiinta AGA ee rugta DDS & xubno ka tirsan gudiga fulinta AGA.

The post Wasiirka Madaxtooyada Dawlad Deegaanka Soomaalida (DDS) oo Ballanqaaday inay Kaalintooda ka qaadan doonaan Horumarinta Af Soomaaliga appeared first on Akademiye Goboleedka Af Soomaaliga AGA.